Arianne
Verbinding in Samen Opleiden
Een hechte samenwerking tussen scholen en lerarenopleiding is goud waard. Daardoor lukt het om voltijd- en deeltijdstudenten optimaal op te leiden tot leraar en hen te behouden voor het Zeeuwse onderwijs. Dit is wat we noemen Samen Opleiden in Zeeland. We spreken Arianne Witteveen over wat dit precies inhoudt, wat het oplevert én wat er verandert.
Arianne Witteveen is programmaleider binnen ZAOS, de Zeeuwse Academische Opleidingsschool. Hierin werken lerarenopleidingen en VO- en mbo-scholen samen om van ‘leren op de opleiding’ en ‘leren op de werkplek’ één geheel te maken. “Lerenden en bevlogen professionals uit scholen en lerarenopleidingen dragen ieder vanuit hun eigen rol bij aan het opleiden, begeleiden en ontwikkelen van toekomstige leraren. Als programmaleider is het mijn rol om de verbinding tussen alle partijen verder te versterken.”
Arianne
Arianne begon ooit zelf voor de klas als docent Bewegingsonderwijs. “Dat heb ik tientallen jaren met veel plezier gedaan. In die periode kwam ik in aanraking met de begeleiding van toekomstige leraren en dat beviel heel erg goed. Van daaruit werd ik later schoolopleider en hielp ik startende en ervaren collega’s met ontwikkelingsvragen.”
Wat Arianne daarbij opviel, was dat achter onderwijsvragen vaak ook persoonlijke vragen liggen. “Wie ben ik als persoon, wie wil ik zijn als leraar en wat vraagt dat van mij in mijn handelen?” Om ook in die zoektocht waardevolle ondersteuning te kunnen bieden, volgde Arianne verschillende trainingen op het gebied van persoonlijk leiderschap en een professionele opleiding tot coach. “Ik dacht: als ik een ander daarin wil begeleiden, mag ik ook bewust zijn van mijn eigen ontwikkeling.”
Jarenlang bleef Arianne schoolopleider naast haar functie als docent. “Tot de functie van schoolcoördinator bij ZAOS voorbijkwam. Dat was op een moment waarop ik dacht: het bewegingsonderwijs is leuk, maar gezien mijn ontwikkeling van de laatste jaren is het goed om verder te kijken. Dat is nu bijna acht jaar geleden.”
Juist verbinding is belangrijk
In die tijd zag en ervaarde ze het belang van een hechte samenwerking tussen alle betrokkenen. “De lerarenopleiding en de werkplek zijn niet twee gescheiden werelden van theorie en praktijk. Juist de verbinding tussen theorie, praktijk én de persoonlijke ontwikkeling van de student is belangrijk. Scholen en lerarenopleidingen hebben daarin een gezamenlijke verantwoordelijkheid.”
Zo werkt het
Die verantwoordelijkheid pakken ze op voor jaarlijks zo’n vierhonderd studenten. “Evenzoveel werkplekbegeleiders staan dagelijks voor ze klaar. Dit zijn ervaren docenten op VO- en mbo-scholen in Zeeland die de studenten begeleiden in hun dagelijkse leren op de werkplek. Dat is zo ontzettend waardevol. Studenten leren het vak midden in de praktijk, reflecteren daarop en verbinden hun ervaringen weer met wat ze vanuit hun opleiding meekrijgen.”
Naast werkplekbegeleiders spelen ook schoolopleiders een belangrijke rol. Zij begeleiden studenten breder in hun ontwikkeling en vormen een belangrijke schakel tussen student, werkplek, school en lerarenopleiding. Binnen het ZAOS-kernteam werken coördinerende schoolopleiders en vertegenwoordigers van de lerarenopleidingen bovendien samen aan de verdere ontwikkeling van Samen Opleiden in Zeeland.
Een zichtbaar onderdeel daarvan zijn de ZAOS Transferdagen. Studenten van verschillende opleidingen en uit verschillende studiejaren komen daar bij elkaar. Ze volgen workshops die aansluiten bij hun ontwikkeling en bij vragen die zij op hun werkplek tegenkomen. “Juist doordat studenten vanuit verschillende opleidingen, scholen en studiejaren samenkomen, leren ze ook van elkaar. De verbinding en uitwisseling die daar plaatsvinden, zijn echt een meerwaarde binnen Samen Opleiden.”
Samenhang en gezamenlijk eigenaarschap
Arianne ziet tegelijkertijd ruimte voor een volgende stap. “Er gebeurt binnen Zeeland ontzettend veel goeds. Tegelijkertijd willen we voorkomen dat Samen Opleiden bestaat uit allemaal losse onderdelen. Voor een student moet het niet voelen alsof de lerarenopleiding, de opleidingsschool, de transferdagen en de verschillende begeleiders aparte werelden zijn. Het moet één samenhangend opleidingstraject zijn.”
Daarvoor is volgens haar niet alleen verbinding nodig, maar ook een gedeelde visie op opleiden. “Wat verstaan we in Zeeland onder goed opleiden? Wat mogen studenten van ons verwachten? Wat mogen scholen en lerarenopleidingen van elkaar verwachten? En wanneer kunnen we eigenlijk zeggen: ik maak onderdeel uit van ZAOS? Dat zijn vragen waar we met elkaar steeds concreter antwoord op willen geven.”
Samen verantwoordelijk
In haar nieuwe rol als programmaleider wil Arianne vooral ruimte creëren om die gezamenlijke verantwoordelijkheid verder te versterken. “Mijn rol is niet om alles zelf te bedenken of te organiseren. Samen Opleiden kan alleen bestaan als scholen, lerarenopleidingen, schoolopleiders, werkplekbegeleiders én studenten zich er gezamenlijk eigenaar van voelen.”
Daarom wordt binnen ZAOS verder gewerkt aan krachtige opleidingsteams, duidelijke rollen, professionalisering en een herkenbare werkwijze, met tegelijkertijd ruimte voor verschillen tussen scholen, opleidingen en studenten.
“Uiteindelijk willen we dat iedere student in Zeeland zich goed begeleid en uitgedaagd voelt om zich te ontwikkelen tot de leraar die hij of zij wil zijn. Zo leiden we niet alleen goede leraren op, maar creëren we verbinding en behouden we hen voor het Zeeuwse onderwijs.”
